Jeukende hoofdhuid en roos: suiker, zuivel, gefrituurd eten

Als je hoofdhuid al een paar dagen na het wassen weer gaat jeuken en er steeds witte schilfers op je schouders verschijnen, ondanks een nieuwe anti-roos shampoo, ligt het probleem misschien niet in het flesje in de douche. Ook de hoofdhuid heeft talgklieren, en bepaalde alledaagse voedingsmiddelen kunnen de activiteit daarvan flink aanwakkeren. Meer talg betekent meer voedsel voor Malassezia, de gist die het sterkst met roos in verband wordt gebracht. Drie soorten voeding komen daarbij steeds terug in onderzoek: suiker, zuivel en gefrituurd eten.

Suiker jaagt insuline en IGF-1 omhoog

Witbrood, gebak en andere sterk suikerhoudende producten laten de bloedsuikerspiegel snel stijgen, waardoor het lichaam meer insuline aanmaakt. Die stijging stimuleert op zijn beurt de productie van IGF-1 (insulineachtige groeifactor), een hormoon dat de talgklieren rechtstreeks activeert en de talgproductie kan verhogen. Suiker bevordert ook de groei van gisten zoals Malassezia, waardoor er een minder prettige kringloop kan ontstaan: meer suiker, meer talg, meer gist, meer jeuk.

Zuivel: een verband dat nog ter discussie staat

Melk en ijs bevatten van nature hormonen en IGF-1, stoffen die na opname de talgproductie kunnen stimuleren. Verschillende onderzoeken leggen vooral bij melk, en minder bij kaas of yoghurt, een verband met meer huidonzuiverheden. Toch blijft dit een onderwerp waarover het wetenschappelijk bewijs tegenstrijdig is: sommige onderzoekers zien wel een verband bij bepaalde mensen, terwijl anderen aangeven dat er nog meer onderzoek nodig is voordat harde conclusies te trekken zijn. Merk je dat je hoofdhuid specifiek op zuivel lijkt te reageren, dan kan het zinvol zijn te letten op welk type en welke hoeveelheid je binnenkrijgt, in plaats van alle zuivel in één keer te schrappen.

Gefrituurd eten en geoxideerd vet voeden ontstekingen

Gefrituurde kip, patat en ander gefrituurd voedsel worden meestal bereid in olie met veel omega-6-vetzuren, zoals zonnebloem- of maisolie. Frituurolie die telkens opnieuw wordt gebruikt, oxideert steeds verder en vormt daarbij stoffen die ontstekingen in het lichaam kunnen bevorderen. Een structurele overmaat aan omega-6 ten opzichte van omega-3 in de voeding wordt vaak genoemd als factor die ontstekingsprocessen in het hele lichaam kan versterken, en op de hoofdhuid kan dat zich uiten in meer talg, een verzwakte huidbarrière en een omgeving die gunstiger is voor Malassezia.

Niet de shampoo, maar de talgproductie

• Vervang zoetigheid door noten of vers fruit — de bloedsuikerspiegel stijgt langzamer, waardoor de piek in insuline en IGF-1 kleiner uitvalt.
• Vervang koemelk door sojamelk — je houdt een vergelijkbare hoeveelheid eiwit binnen terwijl de hormonale prikkel voor talgproductie afneemt.
• Vervang gefrituurd eten door gegrilde of gestoomde gerechten — alleen al door de bereidingswijze te veranderen, neemt de inname van geoxideerd vet flink af. Vette vis zoals zalm of makreel levert bovendien omega-3 die ontstekingen kan helpen temperen.

Zuivel hoeft niet weg, wel bewuster

Jeukende hoofdhuid en roos zijn niet altijd op te lossen met alleen een andere shampoo, want ook de hoofdhuid reageert op wat er in de rest van het lichaam gebeurt. Minder suiker, bewuster omgaan met zuivel en vaker kiezen voor een andere bereidingswijze dan frituren kunnen de hoofdhuid merkbaar rustiger maken, zonder dat je alles hoeft te schrappen. Dit artikel is uitsluitend bedoeld als algemene informatie en vervangt geen medisch advies; bij hevige of aanhoudende jeuk is het verstandig een dermatoloog te raadplegen.